Daily Current Affairs in Gujarati 1 September 2026 for GPSC & UPSC

If you are preparing for competitive exams like GPSC (Class 1/2 & 3), UPSC, and other competitive exams, then reading daily current affairs in Gujarati is essential. Here are the important current affairs for 1 September 2026, explained in simple Gujarati for better understanding.

Daily Current Affairs in Gujarati – 1 September 2026 is specifically designed for students preparing for competitive exams such as GPSC, UPSC, and other government exams. In this article, you will get important national, international, Gujarat, economy, science, sports, and award-related current affairs in easy Gujarati language. This post also includes important MCQs, one-liner revision points, and PDF notes to help students revise quickly and improve their exam preparation. Stay connected with Gyangoshthi for daily exam-oriented current affairs updates in Gujarati.

Daily Current Affairs in Gujarati 1 September 2026 PDF | GPSC Current Affairs

દિન વિશેષ

➤ રાષ્ટ્રીય પોષણ સપ્તાહ (National Nutrition Week)

• દર વર્ષે 1 થી 7 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન “રાષ્ટ્રીય પોષણ સપ્તાહ” ઉજવવામાં આવે છે.
• તે પોષણ, સ્વસ્થ આહાર અને યોગ્ય આહાર પદ્ધતિઓના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવાનો ઉદ્દેશ્ય ધરાવે છે.
• ભારતમાં સૌપ્રથમ 1982માં “Food and Nutrition Board“ની પહેલ હેઠળ તેની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી.
• આ સપ્તાહ દરમિયાન સંતુલિત આહાર, આહારમાં વિવિધતા, સૂક્ષ્મ પોષકતત્વો, માતા અને બાળકના પોષણ તેમજ સ્વસ્થ આહાર પદ્ધતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.
• National Nutrition Week 2026 Theme: “Discover the Power of Nutrition”.

⬩➤ India’s First State-Level Sports Genomics Programme

ગુજરાતે રમતવીરોની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી ઓળખ, તાલીમ અને ઉચ્ચ-સ્તરના કૌશલ્ય વિકાસ માટે જીનોમિક્સ, સ્પોર્ટ્સ સાયન્સ, ફિઝિયોલોજી અને પોષણનો સમન્વય સાધતો ભારતનો પ્રથમ રાજ્ય-સ્તરીય “Sports Genomics Programme” શરૂ કર્યો છે.

• ગુજરાત ‘સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ પ્રોગ્રામ’ શરૂ કરનારું ભારતનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે.
• Implementing Agency: આ કાર્યક્રમ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ હેઠળ ગુજરાત બાયોટેકનોલોજી રિસર્ચ સેન્ટર (GBRC) દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.
  • વૈજ્ઞાનિકોએ રમતવીરોના નમૂના એકત્રિત કરવાનું શરૂ કર્યું છે, જેમાં પ્રથમ બેચ ગુજરાત સ્ટેટ ટેનિસ એસોસિએશનના ટેનિસ ખેલાડીઓ પાસેથી એકત્રિત કરવામાં આવી હતી.
  • આગામી તબક્કામાં ‘વિજયી ભારત ફાઉન્ડેશન’ સાથે સંકળાયેલા તીરંદાજી, ફેન્સિંગ, જુડો અને શૂટિંગના ખેલાડીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.
• Annual Target: ગુજરાતનો વાર્ષિક આશરે 2,000 ખેલાડીઓના નમૂના એકત્રિત કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.
  • પાંચ વર્ષ દરમિયાન રમતવીરોના આશરે 10,000 નમૂના એકત્રિત અને વિશ્લેષિત કરવાનું પ્રસ્તાવિત છે.
• Sports Genomics: તે અભ્યાસ કરે છે કે સ્નાયુઓની રચના, સહનશક્તિ, ચયાપચય, કસરત પ્રતિભાવ, પુનઃપ્રાપ્તિ અને ઈજાની સંવેદનશીલતા જેવા એથ્લેટિક લક્ષણો સાથે આનુવંશિક ભિન્નતા કેવી રીતે સંકળાયેલી હોઈ શકે છે.
  • No Single Sports Gene: આ કાર્યક્રમ સ્વીકારે છે કે રમતગમતમાં સફળતા એ આનુવંશિકતા, તાલીમ, કોચિંગ, પોષણ, માળખાગત સુવિધાઓ, જીવનશૈલી અને પર્યાવરણીય પરિબળોના સમન્વય પર આધારિત છે.
  • Whole-Genome Sequencing: આ કાર્યક્રમ પ્રતિભાશાળી રમતવીરોના સંપૂર્ણ-જીનોમ ક્રમનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે જેથી સહનશક્તિ, શક્તિ અને અન્ય પ્રદર્શન લક્ષણો સાથે સંકળાયેલા આનુવંશિક માર્કર્સનો અભ્યાસ અને માન્યતા કરી શકાય.
• Gujarat Athlete Genome Database: G-AGD નો ઉદ્દેશ્ય લાંબા ગાળાના સંશોધન અને રમતવીરોના પ્રોફાઈલિંગ માટે આનુવંશિક, શારીરિક અને પ્રદર્શન-સંબંધિત ડેટાને એકીકૃત કરવાનો છે.
• Age Groups: 14 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના, 14 થી 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના અને 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના ખેલાડીઓને આવરી લેવાનો પ્રસ્તાવ છે.
• Sports Biotechnology Hub: આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતના ‘સ્પોર્ટ્સ બાયોટેક્નોલોજી ઈનોવેશન હબ’ તરીકેના સ્થાનને મજબૂત કરવાનો છે.

⬩➤ ICGS Ajit

Goa Shipyard Limited દ્વારા વિકસિત Fast Patrol Vessel ‘ICGS Ajit (Yard 1277)’ ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડને સોંપવામાં આવ્યું.

• ICGS Ajit (Yard 1277)એ અત્યાધુનિક Fast Patrol Vessel (FPV) છે.
• Developed by: Goa Shipyard Limited (GSL)
• તેને 2026માં ભારતીય તટરક્ષક દળ (Indian Coast Guard)માં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.
• વિશેષતાઓ
  • Size: તે 51.43 મીટર લાંબુ અને 8 મીટર પહોળું જહાજ છે.
  • Displacement: 2.5 મીટરના ડ્રાફ્ટ પર તેનું વિસ્થાપન 330 ટન છે.
  • Speed: તેની ટોચની ગતિ 27 નોટથી વધુ અને સહનશક્તિ 1,500 નોટિકલ માઈલ છે.
  • Engines: તે બે મરીન ડીઝલ એન્જિન દ્વારા સંચાલિત છે જે કંટ્રોલેબલ પિચ પ્રોપેલર્સ ચલાવે છે, જે ફાસ્ટ પેટ્રોલ વેસેલ્સના આ વર્ગમાં આ પ્રકારની પ્રથમ સુવિધા છે. આ સુધારેલ પ્રોપલ્શન કાર્યક્ષમતા અને ઓપરેશનલ કામગીરી પ્રદાન કરે છે.
  • તે કાર્યકારી સજ્જતા, કાર્યક્ષમતા અને ટકાઉપણું વધારવા માટે અદ્યતન સંકલિત મશીનરી નિયંત્રણ પ્રણાલીથી સજ્જ છે.
  • Crew for operation: તેનું સંચાલન 6 અધિકારીઓ અને 35 નાવિકોની ટુકડી દ્વારા કરવામાં આવશે.

⬩➤ Lake Ontario

US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે Lake Ontario નું નામ બદલીને “Lake America” કરવા માટેના એક વહીવટી આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા.

• કેનેડાએ આ પગલાનો વિરોધ કરતાં જણાવ્યું કે ‘Ontario’ નામ મૂળ સ્વેદશી ‘Wendat’ સમુદાયમાંથી આવ્યું છે અને તે 400 વર્ષથી પણ વધુ જૂનું છે; એટલે કે તે Canadian Confederation અને US Declaration of Independence બંને કરતાં પણ જૂનું છે.
• ભૌગોલિક નામોના માનકીકરણ માટે કોઈ એક વૈશ્વિક સત્તામંડળ ન હોવાથી, નવું નામ કેનેડા કે અન્ય દેશો પર બંધનકર્તા નથી.
• Lake Ontario
  • Location and Identity: લેક ઓન્ટારિયો એ Five Great Lakes of North America (Superior, Michigan, Huron, Erie, and Ontario) પૈકીનું એક છે અને તે કેનેડાના ઓન્ટારિયો પ્રાંત તથા USA ના ન્યૂ યોર્ક રાજ્યની વચ્ચે આવેલું છે.
  • તે એકમાત્ર એવું ‘ગ્રેટ લેક’ છે જેની સરહદ મિશિગન (Michigan)ને સ્પર્શતી નથી.
  • Size: સપાટીના વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ ‘Great Lakes’ પૈકી લેક ઑન્ટારિયો સૌથી નાનું સરોવર છે અને તે આ સરોવર-સમૂહનું સૌથી પૂર્વમાં આવેલું તથા અંતિમ સરોવર છે.
    • Great Lakes પ્રણાલીમાં વિશ્વના સપાટી પરના મીઠા પાણીનો લગભગ 20% હિસ્સો સમાવિષ્ટ છે, જે તેને વૈશ્વિક સ્તરે મીઠા પાણીની સૌથી મોટી જીવસૃષ્ટિ પ્રણાલીઓમાંની એક બનાવે છે.
  • Connectivity and Navigation: તેનું પાણી Saint Lawrence નદીમાં વહે છે, જે Great Lakes ને એટલાન્ટિક મહાસાગર સાથે જોડે છે; આનાથી તે નૌકાવહન, વેપાર અને મીઠા પાણીની આપ-લે માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ બની રહે છે.
    • તે Welland Canal દ્વારા Lake Erie સાથે જોડાયેલું છે અને Great Lakes–Saint Lawrence Navigation System નો એક ભાગ છે.
  • Major Inflow: નાયગ્રા નદી લેક ઑન્ટારિયો માટે પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે અને તેમાં આવતા કુલ પાણીના પ્રવાહમાં તેનો ફાળો લગભગ 85% છે.
  • Ecological Importance: આ તળાવ વિવિધ જળચર ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપે છે, જેમાં Lake Sturgeon જેવી પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે, જે સંરક્ષણ પડકારોનો સામનો કરે છે.

⬩➤ ‘Oliy Darajali Do’stlik’ Order

30 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ તાશકંદની મુલાકાત દરમિયાન ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ Shavkat Mirziyoyev દ્વારા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને “Oliy Darajali Do’stlik” Order (Order of Highest Friendship) એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

• આ વિદેશી નેતાઓ માટે ઉઝબેકિસ્તાનનો સર્વોચ્ચ સન્માન પુરસ્કાર છે અને તે ભારત તથા ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચે મિત્રતા અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત બનાવવામાં વડાપ્રધાન મોદીના યોગદાનને બિરદાવે છે.
• પુરસ્કાર: આ સન્માનને ઉઝબેકિસ્તાન દ્વારા “Oliy Darajali Do’stlik” Order કહેવામાં આવે છે, જેનો અર્થ ‘સર્વોચ્ચ મિત્રતાનો ઓર્ડર’ થાય છે.
  • સર્વોચ્ચ સન્માન: વિદેશી નેતાઓ માટે આ ઉઝબેકિસ્તાનનું સર્વોચ્ચ રાજ્ય સન્માન છે.
• Venue: આ પુરસ્કાર તાશકંદમાં આવેલા Kuksaroy Presidential Residence ખાતે એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
• Reason: આ પુરસ્કાર ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચે મિત્રતા અને સહયોગને મજબૂત બનાવવામાં વડાપ્રધાન મોદીના યોગદાનને સન્માન આપે છે.
• Civilisational Ties: આ પુરસ્કાર ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન વચ્ચેના ઊંડા ઐતિહાસિક અને સભ્યતાગત સંબંધોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
• Strategic Partnership: આ મુલાકાત દરમિયાન, ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન તેમના સંબંધોને ‘વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ના સ્તર સુધી લઈ જવા માટે સહમત થયા.
• Global South: વડાપ્રધાન મોદીએ માનવતાના કલ્યાણ માટે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ના ભાગીદારો તરીકે ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાનના સાથે મળીને કામ કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો.
• Bilateral Cooperation: બંને દેશો વેપાર, રોકાણ, પરિવહન, સંસ્કૃતિ, ડિજિટલ ટેકનોલોજી, સંરક્ષણ અને ઊર્જા સહિતના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ મજબૂત કરી રહ્યા છે.
• Uranium Cooperation: ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન યુરેનિયમના પુરવઠા માટેની દીર્ઘકાલીન વ્યવસ્થા તરફ પણ આગળ વધ્યા છે, જેનાથી ઊર્જા ક્ષેત્રે સહયોગ વધુ મજબૂત બન્યો છે.

👉 Read PIB Press Release

⬩➤ Legal Metrology (Indian Standard Time) Rules, 2026

Department of Consumer Affairs દ્વારા “Legal Metrology (Indian Standard Time) Rules, 2026” જાહેર કરવામાં આવ્યા. જે સમગ્ર ભારતમાં તમામ કાનૂની, વહીવટી, વ્યાપારી અને સત્તાવાર હેતુઓ માટે ‘ઈન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ ટાઈમ’ (IST)ને ફરજિયાત અને એકમાત્ર સમય સંદર્ભ તરીકે સ્થાપિત કરે છે.

• Statutory Implementation: આ નિયમો સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાના 180 દિવસ બાદ ઔપચારિક રીતે અમલમાં આવશે, જેનાથી સરકારી સંસ્થાઓ, ઉદ્યોગો અને સંસ્થાનોને સિસ્ટમ અપગ્રેડ કરવા માટે સંક્રમણનો સમયગાળો મળી રહેશે.
• Statutory Backing: Legal Metrology Act, 2009 ની કલમ 52 હેઠળ આ નિયમો જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી રાષ્ટ્રીય સ્તરે એકસમાન સમયના ધોરણને કાનૂની અને વહીવટી મહત્વ પ્રાપ્ત થયું.
• Core Objective: નીચેના માટે સચોટ સમય-સ્ટેમ્પિંગને પ્રમાણિત કરીને મહત્વપૂર્ણ ડિજિટલ અને ભૌતિક માળખામાં સમયની વિસંગતતાઓને દૂર કરે છે:
  • મેળવણીની ભૂલો અને છેતરપિંડી રોકવા માટે બેંકિંગ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવહારો.
  • રેલવે, હવાઈ ટ્રાફિક અને કટોકટી પ્રતિભાવ નેટવર્ક્સ વચ્ચે પરિવહનનું સંકલન.
  • ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ, ઈન્ટરનેટ નેટવર્ક્સ અને સ્માર્ટ પાવર ગ્રીડ જેને ચોક્કસ માઈક્રોસેકન્ડ-સ્તરના સિંક્રનાઈઝેશનની જરૂર હોય છે.
  • કાનૂની પુરાવાકીય માન્યતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાનૂની દસ્તાવેજો, વહીવટી નોંધો અને સરકારી ફાઈલિંગ્સ.
• Strategic Indigenisation: વિદેશી ઉપગ્રહ પ્રણાલીઓ (જેમ કે US GPS) પરની નિર્ભરતા વ્યવસ્થિત રીતે ઘટાડવા માટે NavIC (Navigation with Indian Constellation) અને સ્થાનિક ટાઈમિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઉપયોગને ફરજિયાત બનાવે છે.
• Institutional Dissemination Network: Precise IST નું પ્રસારણ CSIR-National Physical Laboratory (CSIR-NPL) અને Legal Metrology Laboratories દ્વારા સમર્થિત સ્થાનિક માળખાગત સુવિધાઓના માધ્યમથી કરવામાં આવશે.
• One Nation, One Time Initiative: આ નવા નિયમો સરકારની વ્યાપક ‘One Nation, One Time’ પહેલનો એક ભાગ છે, જે મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓમાં એકસમાન રાષ્ટ્રીય સમય ધોરણ સ્થાપિત કરવાનો લક્ષ્ય ધરાવે છે.
  • ISRO, SEBI, NSE અને BSNL જેવી સંસ્થાઓ વચ્ચે સબ-નેનોસેકન્ડ સ્તરનું સમય સિંક્રનાઈઝેશન હાંસલ કરવા માટે, બેંગલુરુ સ્થિત Regional Reference Standard Laboratory (RRSL) ખાતે સ્થાપિત ‘White Rabbit Technology’નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

Indian Standard Time (IST)

• Longitudinal Basis: IST ની ગણતરી 82.5° પૂર્વ રેખાંશ (Standard Meridian)ના આધારે કરવામાં આવે છે.
  • 82.5° પૂર્વ રેખાંશવૃત્ત ભારતના પાંચ રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે: ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, ઓડિશા અને આંધ્ર પ્રદેશ.
• Global Offset: IST એ Coordinated Universal Time (UTC +5:30) કરતાં બરાબર 5 કલાક અને 30 મિનિટ આગળ છે.
• Official Timekeeper: નવી દિલ્હી સ્થિત CSIR-નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી એ IST (ભારતીય માનક સમય)ની સંસ્થા છે.
  • તે અત્યંત Cesium અને Rubidium પરમાણુ ઘડિયાળોના સમૂહનો ઉપયોગ કરીને રાષ્ટ્રીય સમયનું માનક જાળવી રાખે છે; આ ઘડિયાળો ફ્રાન્સમાં સ્થિત ‘International Bureau of Weights and Measures (BIPM)’ સાથે સુમેળ સાધવામાં આવેલી હોય છે.

⬩➤ Mission Rangeen Machhli 2031

Daily One-Liner Current Affairs