Daily Current Affairs in Gujarati 1 June 2026 for GPSC & UPSC

If you are preparing for competitive exams like GPSC (Class 1/2 & 3), UPSC, and other competitive exams, then reading daily current affairs in Gujarati is essential. Here are the important current affairs for 1 June 2026, explained in simple Gujarati language for better understanding.

Daily Current Affairs in Gujarati – 1 June 2026 is specifically designed for students preparing for competitive exams such as GPSC, UPSC, and other government exams. In this article, you will get important national, international, Gujarat, economy, science, sports, and award-related current affairs in easy Gujarati language. This post also includes important MCQs, one-liner revision points, and PDF notes to help students revise quickly and improve exam preparation. Stay connected with Gyangoshthi for daily exam-oriented current affairs updates in Gujarati.

Daily Current Affairs in Gujarati 1 June 2026 PDF | GPSC Current Affairs

દિન વિશેષ

➤ 31 May 2026

World No Tobacco Day

• દર વર્ષે 31 મેના રોજ “World No Tobacco Day” ઉજવવામાં આવે છે.
• સ્થાપના: 1987માં વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO)ના સભ્ય દેશો દ્વારા
  • શરૂઆતમાં 7 એપ્રિલ, 1988ના રોજ “World No-Smoking Day” તરીકે ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
  • 1988માં World Health Assembly એ Resolution WHA42.19 અપનાવ્યો, જેમાં 31 મેને વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો.
• World No Tobacco Day 2026 Theme: “Unmasking the Appeal: Countering Nicotine and Tobacco Addiction”.

➤ 1 June 2026

World Milk Day

• દર વર્ષે 1 જૂનના રોજ “World Milk Day” ઉજવવામાં આવે છે.
• શરૂઆત: 2001માં Food and Agriculture Organisation દ્વારા
• World Milk Day 2026 Theme: “Celebrating Women Farmers.”
• નોંધ: દર વર્ષે 26 નવેમ્બરના રોજ “રાષ્ટ્રીય દૂધ દિવસ (National Milk Day)” ઉજવવામાં આવે છે.

Global Day of Parents

• દર વર્ષે 1 જૂનના રોજ “Global Day of Parents” ઉજવવામાં આવે છે.
• શરૂઆત: 2012માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા
• Global Day of Parents 2026 Theme: “Together for Parents.”
• નોંધ: દર વર્ષે 15 મેના રોજ “Intarnational Day of Families” ઉજવવામાં આવે છે.

⬩➤ 51st PRAGATI Meeting

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ​​સેવા તીર્થ ખાતે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના પ્રયાસોને એકીકૃત રીતે સંકલિત કરીને Pro-Active Governance અને Timely Implementation ને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી ICT-સક્ષમ, મલ્ટી-મોડલ પ્લેટફોર્મ PRAGATI ની 51મી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી.

• PRAGATI શું છે?
  • PRAGATI: Pro Active Governance and Timely Implementation.
  • તે એક ICT સક્ષમ પ્લેટફોર્મ છે, જે ભારત સરકાર દ્વારા પ્રોજેક્ટ્સ અને યોજનાઓના ઝડપી અમલીકરણ માટે કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે સંકલન સુધારવા માટે શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
  • પ્લેટફોર્મ
    • મુખ્ય માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સનું નિરીક્ષણ કરે છે.
    • વહીવટી અવરોધો દૂર કરે છે.
    • આંતર-એજન્સી સંકલનમાં સુધારો કરે છે.
    • જાહેર પ્રોજેક્ટ્સનું સમયસર વિતરણ સુનિશ્ચિત કરે છે.
  • ઉચ્ચ-સ્તરીય પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ માટે PRAGATI એક મહત્વપૂર્ણ શાસન પદ્ધતિ બની ગઈ છે.
• પ્રધાનમંત્રીએ ₹30,000 કરોડના માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરી.
  • 51મી બેઠક દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સાત મહત્વપૂર્ણ માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરી.
    • રેલ્વે
    • પાવર
    • રસ્તાઓ
  • આ પ્રોજેક્ટ્સ નવ રાજ્યોમાં ફેલાયેલા છે અને તેમાં લગભગ ₹30,000 કરોડનું સંચિત રોકાણ સામેલ છે.
• Rooftop Solar & Canals Model
  • શહેરોમાં રૂફટોપ સોલાર ઊર્જાના પ્રસારને મિશન મોડમાં ઝડપી બનાવવા અને પાણીનું બાષ્પીભવન અટકાવવા માટે સોલાર પેનલ લગાવવાના મોડલ પર ભાર મૂક્યો.
• Ken-Betwa River Inter-linking Project
  • આ પ્રોજેક્ટ આંતર-રાજ્ય પાણીની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે એક મોડેલ તરીકે રજૂ કરાયો.
• Swachh Bharat Mission-Urban 2.0
  • બેઠકમાં સ્વચ્છ ભારત મિશન-શહેરી 2.0 ના અમલીકરણની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી.
  • મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓ
    • Solid waste management
    • Waste processing plants
    • GOBARdhan plants
    • Citizen participation
    • Continuous monitoring
  • રાજ્યોને સ્વચ્છતા સંબંધિત માળખાગત વિકાસને ઝડપી બનાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું.
• વધાવણ પોર્ટ
  • આ પોર્ટને દેશના ભવિષ્યના મલ્ટી-મોડલ લોજિસ્ટિક્સ હબ તરીકે વિકસાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

👉 Read PIB Press Release: Click Here

⬩➤ India’s 18th Railway Zone

ભારતીય રેલ્વેએ 1 જૂન, 2026થી South Coast Railway ને તેના 18મા ઝોન તરીકે ચિહ્નિત કરીને 18 લાલ તારાઓ સાથે સુધારેલા લોગોનું અનાવરણ કર્યું.

• રચના: રેલ્વે એક્ટ, 1989 (1989 ના નં. 24)ની કલમ 3ની પેટા-કલમ (4) દ્વારા
• પૂર્વ કોસ્ટ રેલ્વે (East Coast Railway)ના હાલના Waltair Division ને બે ભાગમાં વિભાજીત કરવામાં આવશે.
  • એક ભાગ હાલના પૂર્વ કોસ્ટ રેલ્વે હેઠળ રહેશે અને તેનું નામ બદલીને નવા રાયગડા ડિવિઝન રાખવામાં આવશે.
  • Waltair Division નો બાકીનો ભાગ નવા બનાવેલા South Coast Railway (SCoR) Zone નો ભાગ બનશે અને તેનું નામ બદલીને વિશાખાપટ્ટનમ ડિવિઝન રાખવામાં આવશે.
• દક્ષિણ કોસ્ટ રેલ્વે ઝોન વિશે: તે ભૂતપૂર્વ દક્ષિણ મધ્ય રેલ્વે (South Central Railway) અને પૂર્વ કોસ્ટ રેલ્વે (East Coast Railway) ઝોનના ભાગોના પુનર્ગઠન દ્વારા રચવામાં આવ્યું છે.
  • તે સમગ્ર આંધ્રપ્રદેશમાં વિશાળ રેલ્વે નેટવર્કને આવરી લે છે અને તેલંગાણા અને તમિલનાડુના ભાગોને પણ સેવા આપે છે.
  • તેમાં ચાર વિભાગો હશે: વિશાખાપટ્ટનમ (નવા પુનર્ગઠિત), વિજયવાડા, ગુંટુર અને ગુંટકલ.
  • તે કાર્યકારી કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરશે, પેસેન્જર ટ્રેન સેવાઓને મજબૂત બનાવશે, માલની હિલચાલમાં વધારો કરશે અને સમગ્ર પ્રદેશમાં રેલ્વે માળખાગત સુવિધાઓ અને ક્ષમતા વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ્સના ઝડપી અમલીકરણને સરળ બનાવશે તેવી અપેક્ષા છે.
• મહત્વ: Visakhapatnam Port, Gangavaram Port, Krishnapatnam Port, Kakinada Port અને આગામી Mulapeta Port સહિત મુખ્ય બંદરો માટે કાર્ગો મૂવમેન્ટ અને મલ્ટિમોડલ લોજિસ્ટિક્સને સુધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
• નોંધ: SCoR ના કાર્યરત થવા સાથે દેશમાં રેલ્વે ઝોનની કુલ સંખ્યા 18 થઈ ગઈ છે.

ભારતમાં વિવિધ રેલ્વે ઝોન અને તેમના મુખ્ય મથકો

⬩➤ SkyCast System

ભારતે નવી દિલ્હી સ્થિત ઈન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ ખાતે તેની પ્રથમ ‘SkyCast System’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું.

• SkyCast એ એ આગામી પેઢીની સંકલિત વાતાવરણીય રિમોટ સેન્સિંગ સિસ્ટમ છે, જે Aviation Weather Monitoring માટે રચાયેલ છે.
  • તે Fog, Aerosols, Turbulence, Moisture, અને Visibility ના બહુવિધ રીઅલ-ટાઈમ માપને એક જ Comprehensive Aviation Weather Intelligence Framework માં લાવે છે.
• આ સિસ્ટમ ભારત સરકારના મિશન મૌસમ પહેલ હેઠળ Ministry of Earth Sciences દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી.
• ઉદ્દેશ્ય: પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓને કારણે ફ્લાઇટ વિલંબ, રદ અને ડાયવર્ઝનમાં નાટ્યાત્મક ઘટાડો કરવાનો છે, સાથે સાથે મહત્વપૂર્ણ ટેક-ઓફ અને લેન્ડિંગ તબક્કા દરમિયાન સલામતીને મહત્તમ બનાવવાનો છે.
• મુખ્ય વિશેષતાઓ
  • Multi-Sensor Integration: Radar Wind Profiler, SODAR, Microwave Radiometer, Ground-based Fog Aerosol Spectrometer (GFAS), અને CL61 Lidar-based Ceilometer સહિત અત્યાધુનિક સાધનોનું સંયોજન.
  • 3-Kilometer Atmospheric Monitoring: સિસ્ટમ લગભગ 3 કિમીની ઊંચાઈ સુધી સીમા-સ્તરની ગતિશીલતા, પવનની ગતિ, પવનની દિશા, ઊભી વેગ અને અશાંતિનું સતત નિરીક્ષણ અને નકશા બનાવે છે.
  • Micro-Level Fog Tracking: ટીપાંના કદ અને એરોસોલ-ધુમ્મસ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરવા માટે GFAS નો ઉપયોગ કરે છે (દિલ્હીના ભારે ધુમ્મસ માટે મહત્વપૂર્ણ) અને ધુમ્મસની ઊભી રચના અને ઘનતાને ટ્રેક કરવા માટે Lidar Ceilometer નો ઉપયોગ કરે છે.
  • Short-Window Alerts: 3-કલાકની ચુસ્ત વિંડોમાં એરક્રૂ અને પાઈલટ્સને Precise Nowcasting અને Real-time Alerts ઓ પ્રદાન કરે છે.
• ભારત આ સંકલિત વાતાવરણીય રિમોટ સેન્સિંગ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરનાર 19મો દેશ બન્યો.

⬩➤ પુડુચેરીમાં બે નવા સ્પેશિયલ ઈકોનોમિક ઝોન

ભારત સરકારે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પુડુચેરીમાં બે નવા સ્પેશિયલ ઈકોનોમિક ઝોન (SEZ)ને સૂચિત કર્યા છે. વાણિજ્ય વિભાગ હેઠળ કાર્યરત SEZ માટે મંજૂરી બોર્ડ દ્વારા આ દરખાસ્તોને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

• First SEZ Developed by an Urban Local Body (ULB): સૂચિત ઝોનમાંનો એક IT/ITES SEZ છે, જે Oulgaret Municipality દ્વારા Thattanchavady village (Oulgaret Taluk) ખાતે વિકસાવવામાં આવ્યો છે.
  • મહત્વ: ભારતમાં મ્યુનિસિપલ સંસ્થા (શહેરી સ્થાનિક સંસ્થા) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ પ્રથમ SEZ છે.
  • Scale: તે ₹725 કરોડના પ્રસ્તાવિત રોકાણ સાથે 8.62 હેક્ટરમાં ફેલાયેલો છે અને તેનાથી 3,500 પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે.
• Multi-Sector SEZ by PIPDIC: બીજો પ્રોજેક્ટ Pondicherry Industrial Promotion Development and Investment Corporation (PIPDIC) દ્વારા Karasur village (Villianur Taluk) ખાતે વિકસાવવામાં આવેલ Multi-Sector SEZ છે.
  • તેનો ઉદ્દેશ્ય પ્રાદેશિક નિકાસને વેગ આપવા માટે વૈવિધ્યસભર ઉત્પાદન અને સેવા ઉદ્યોગોને સ્થાપિત કરવાનો છે.

⬩➤ Sample Registration System (SRS) Statistical Report 2024

ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના Registrar General & Census Commissioner ની કચેરીએ Sample Registration System (SRS) Statistical Report 2024 બહાર પાડ્યો.

• SRS એ Large-Scale, Continuous, Panel Household Demographic Survey છે.
  • તે ઉપ-રાષ્ટ્રીય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રજનન, જન્મ અને મૃત્યુદર સૂચકાંકોના વિશ્વસનીય વાર્ષિક અંદાજ માટે ભારતના Primary Macro-Source તરીકે સેવા આપે છે.
• Published By: Office of the Registrar General & Census Commissioner, India, Ministry of Home Affairs, Government of India.
• Survey Baseline Framework: 2024 રિપોર્ટ 2011 ની વસ્તી ગણતરીના નમૂના ફ્રેમમાંથી લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં 8,839 નમૂના એકમોમાં આશરે 8.9 મિલિયન વ્યક્તિઓને આવરી લેતા વિશાળ પ્રતિનિધિ નમૂનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
• 2024 રિપોર્ટના મુખ્ય તારણો
  • Total Fertility Rate (TFR) Collapse: ભારતનો રાષ્ટ્રીય TFR સત્તાવાર રીતે ઘટીને 1.9 થઈ ગયો છે, જે પરંપરાગત સામાજિક રિપ્લેસમેન્ટ સ્તર 2.1 થી નીચે આવી ગયો છે.
  • Crude Birth Rate (CBR) Slide: રાષ્ટ્રીય CBR માં સતત ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે 2014માં 21.0થી ઘટીને 2024માં 18.3 થયો.
  • Crude Death Rate (CDR) Stabilization: રાષ્ટ્રીય મૃત્યુ દરમાં નજીવો ઘટાડો થયો, જે 2024 માં 6.4 પર સ્થિર થયો.
  • Infant Mortality Rate (IMR) Improvement: રાષ્ટ્રીય સ્તરે IMR દર 1,000 જીવંત જન્મ દીઠ 24 મૃત્યુ સુધી ઘટી ગયો, જે 2019માં 30 હતો.
  • Under-Five Mortality Rate (U5MR) De-escalation: U5MR દર 1,000 જીવંત જન્મ દીઠ 28 મૃત્યુ પામ્યા, જે પાછલા વર્ષે 29 હતો.
  • Shifting Age Demographics: 0-14 વર્ષની વયની યુવા વસ્તીનો હિસ્સો ઘટીને 24.0% થયો, જ્યારે આર્થિક રીતે સક્રિય કાર્યકારી વય વર્ગ (15-59 વર્ષ) નોંધપાત્ર રીતે 66.4% થયો. તે જ સમયે, વૃદ્ધ વર્ગ (60+ વર્ષ) 9.7% સુધી પહોંચ્યો.
  • Delayed Effective Age at Marriage: ભારતીય મહિલાઓ માટે અસરકારક લગ્ન સમયની સરેરાશ ઉંમર વધીને 23.1 વર્ષ થઈ (ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં 22.6 વિરુદ્ધ શહેરી બ્લોકમાં 24.4).
  • Sex Ratio at Birth (SRB) Recovery: 2022-24 ત્રણ વર્ષની સરેરાશ માટે 1,000 પુરુષો દીઠ 918 સ્ત્રીઓ સુધી પહોંચ્યું.
  • Widespread Institutional Delivery Access: 2024માં લગભગ 95.4% જીવંત જન્મ સંસ્થાકીય હતા, જેમાં માતાઓ સરકારી અથવા ખાનગી હોસ્પિટલોમાં સંભાળ મેળવતી હતી.

Daily One Liner Current Affairs