Daily Current Affairs 01-07 July 2025: List of Important Days

CALENDAR

• 01 July 2025
  1. National Doctors’ Day
     • સમગ્ર ભારતમાં 1 જુલાઈના રોજ National Doctors’ Day ઉજવવામાં આવે છે.
     • પશ્ચિમ બંગાળના બીજા મુખ્યમંત્રી શ્રી ડૉ. બિધાન ચંદ્ર રોયની યાદમાં તેમના જન્મદિન 1 જુલાઈને ‘National Doctors’ Day‘ તરીકે ઉજવાય છે.
     • ભારતમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 1991થી આ દિવસની ઉજવણીનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો.
     • National Doctors’ Day 2025 થીમ: “Behind the Mask: Who Heals the Healers?”.
  2. Goods and Services Tax Day
     • દર વર્ષે 1 જુલાઈના રોજ ભારત દેશના સૌથી પરિવર્તનશીલ આર્થિક સુધારાઓમાંના એકના અમલીકરણની યાદમાં ‘Goods and Services Tax (GST) Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • 1 જુલાઈ, 2017ના રોજ GST સત્તાવાર રીતે સમગ્ર ભારતમાં શરૂ થયું હતું.
     • સૌપ્રથમ ઉજવણી: 1 જુલાઈ, 2018
     • Goods and Services Tax Day 2025 થીમ: “GST: Simplifying Taxes; Empowering Citizens”
  3. Chartered Accountants Day
     • દર વર્ષે 1 જુલાઈના રોજ ‘Chartered Accountants Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • 1949માં Institute of Chartered Accountants of India (ICAI)ની સ્થાપનાની યાદમાં આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
• 02 July 2025
  1. World UFO Day
     • દર વર્ષે 2 જુલાઈના રોજ ‘World UFO (Unidentified Flying Objects) Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • હેતુ: આ દિવસ UFO અને બહારની દુનિયાના જીવનની શક્યતા વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.
     • સૌપ્રથમ ઉજવણી: 2001માં UFO researcher Haktan Akdogan દ્વારા.
     • Significance: Commemorates the 1947 Roswell incident
  2. World Sports Journalists Day
     • દર વર્ષે 2 જુલાઈના રોજ રમતગમત મીડિયા વ્યાવસાયિકોના યોગદાનને માન આપવા માટે ‘World Sports Journalists Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • શરૂઆત: 1994માં
     • આ દિવસ 2 જુલાઈના રોજ પેરિસમાં International Sports Press Association (AIPS)ની સ્થાપના દર્શાવે છે.
       • AIPS ની રચના વૈશ્વિક સ્તરે રમતગમત પત્રકારોને એક કરવા, તેમના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા અને રમતગમત પત્રકારત્વમાં નૈતિકતા અને ગુણવત્તાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવી હતી.
       • AIPS નું મુખ્ય મથક સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના લૌઝેન (Lausanne)માં છે અને 160+ દેશોના પત્રકારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
       • ભારતમાં રમતગમત પત્રકારોનું પ્રતિનિધિત્વ Sports Journalists Federation of India (SJFI) દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે AIPS નું સભ્ય છે.
     • World Sports Journalists Day 2025 થીમ: “Championing Fair Play: Reporting with Integrity and Impact”.
• 03 July 2025
  1. International Plastic Bag Free Day
     • દર વર્ષે 3 જુલાઈના રોજ ‘International Plastic Bag Free Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • આ દિવસની ઉજવણી એક વખત ઉપયોગમાં લેવાતી પ્લાસ્ટિક બેગનો ઉપયોગ ઘટાડવા માટે વૈશ્વિક જાગૃતિને પ્રોત્સાહન આપે છે.
     • સ્થાપના: 2009માં Zero Waste Europe દ્વારા
     • ભારતમાં પ્લાસ્ટિક બેગ પર પ્રતિબંધ મૂકનાર પ્રથમ રાજ્ય: સિક્કિમ, 1998માં
• 05 July 2025
  1. International Day of Cooperatives 
     • દર વર્ષે જુલાઈ મહિનાના પહેલા શનિવારના રોજ ‘International Day of Cooperatives‘ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે 5 જુલાઈ, 2025ના International Day of Cooperatives ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
     • 16 ડિસેમ્બર, 1992ના રોજ જુલાઈના પહેલા શનિવારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા International Day of Cooperatives ની ઘોષણા કરવામાં આવી હતી.
     • આ ઉત્સવનો હેતુ વૈશ્વિક સ્તરે સહકારી સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને તેમના વિસ્તરણ અને નફાકારકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટેનું વાતાવરણ ઉભું કરવાનો છે.
     • International Day of Cooperatives 2025 થીમ: “Cooperatives: Driving Inclusive and Sustainable Solutions for a Better World.” 
• 06 July 2025
  1. World Zoonoses Day
     • દર વર્ષે 6 જુલાઈના રોજ ‘World Zoonoses Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • ઝૂનોટિક રોગો (જે પ્રાણીઓ અને મનુષ્યો વચ્ચે ફેલાય છે) વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે આ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
     • આ દિવસ Louis Pasteur ની અગ્રણી સિદ્ધિની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે, જેમણે 1885માં પ્રથમ સફળ હડકવાની રસી આપી હતી.
  2. World Rural Development Day
     • 6 જુલાઈ, 2025ના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ પ્રથમ વખત ‘World Rural Development Day‘ ઉજવવામાં આવ્યો હતો. જેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જીવન સુધારવાના મહત્વને પ્રકાશિત કરવાનો હતો.
     • આ દિવસ ગરીબી, ભૂખમરો, નબળી માળખાગત સુવિધા અને ગ્રામીણ સમુદાયોમાં ડિજિટલ ઍક્સેસનો અભાવ જેવા મુદ્દાઓ પર વૈશ્વિક ધ્યાન દોરે છે.
     • 6 સપ્ટેમ્બર, 2024ના રોજ United Nations General Assembly (UNGA) દ્વારા 6 જુલાઈને ‘World Rural Development Day‘ તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
     • World Rural Development Day 2025 થીમ: “Rural Empowerment – Global Impact”
• 07 July 2025
  1. World Kiswahili Language Day
     • દર વર્ષે 7 જુલાઈના રોજ સ્વાહિલી ભાષાના મહત્વને માન આપવા માટે ‘World Kiswahili Language Day‘ ઉજવવામાં આવે છે.
     • સૌપ્રથમ ઉજવણી: 7 જુલાઈ, 2022
     • World Kiswahili Language Day 2025 થીમ: “Kiswahili: A Bridge for Cultural Diversity and Intercultural Dialogue”.
  2. World Bioproduct Day 
     • 2021થી દર વર્ષે 7 જુલાઈના રોજ ‘World Bioproduct Day‘ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
     • World Bioeconomy Forum દ્વારા આપણા રોજિંદા જીવનમાં બાયોપ્રોડક્ટ્સના મહત્વ અને પર્યાવરણીય ટકાઉપણું અને આબોહવા કાર્યવાહીના વ્યાપક ધ્યેયમાં તેઓ કેવી રીતે ફાળો આપે છે તે અંગે જાગૃતિ લાવવા માટે World Bioproduct Day ની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
     • સૌપ્રથમ ઉજવણી: 7 જુલાઈ, 2021
     • ભારત સરકારે 7 જુલાઈ, 2025ના રોજ વિશ્વ બાયોપ્રોડક્ટ દિવસ નિમિત્તે એક અનોખા Bioeconomy Innovation Drive નું આયોજન કર્યું હતું. વિશ્વ બાયોપ્રોડક્ટ દિવસની રાષ્ટ્રવ્યાપી ઉજવણીનો પ્રારંભ નવી દિલ્હીમાં એક કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
       • આ કાર્યક્રમનું આયોજન Department of Science and Technology (DST) અને તેની એજન્સીઓ, Biotechnology Industry Research Assistance Council (BIRAC) અને Biotechnology Research and Innovation Council (iBRIC+) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
     • World Bioproduct Day 2025 થીમ: “The BioE3 Way”.
       • BioE3 (Biotechnology for Economy, Environment, and Employment)

Daily Current Affairs 01-07 July 2025

# India’s First Mobile E-Voting in Bihar

NATIONAL NEWS

તાજેતરમાં બિહાર સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચુંટણીઓમાં મોબાઈલ ફોન આધારિત ઈ-વોટિંગ લાગુ કરનાર પ્રથમ ભારતીય રાજ્ય બન્યું છે.

• C-DAC દ્વારા વિકસિત E-SECBHR એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને મ્યુનિસિપલ ચુંટણીઓમાં મોબાઈલ ફોન આધારિત ઈ-વોટિંગ શરૂ કર્યું હતું.
• આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય વરિષ્ઠ નાગરિકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને વિકલાંગ વ્યક્તિઓ માટે મતદાનની પહોંચ સુધારવાનો હતો.
• સુરક્ષા અને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સિસ્ટમમાં Blockchain Technology, Facial Recognition, Biometric Scanning, Voter ID Verification અને પ્રતિ મોબાઈલ નંબર મર્યાદિત 2 મતદારોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

Recent ECI Electoral Reforms & Privacy Safeguards

• Restriction on Public Access to Polling Booth CCTV Footage: Election Commission of India (ECI)એ મતદાતાઓની ગોપનીયતા અને સુરક્ષાનો ઉલ્લેખ કરીને મતદાન મથકોના CCTV, વેબકાસ્ટ અને વિડીયોગ્રાફી ફૂટેજ સુધી જાહેર પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. નવા નિયમો મુજબ:
  • પરિણામ જાહેર થયાના 45 દિવસ પછી ફૂટેજનો નાશ કરવો ફરજિયાત છે, સિવાય કે અરજી દાખલ કરવામાં આવે.
  • ચૂંટણી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે ફૂટેજ ફક્ત હાઈકોર્ટમાં જ સબમિટ કરી શકાય છે અને અન્ય કોઈ સત્તાધિકારી કે વ્યક્તિ તેનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં કારણ કે જાહેર પ્રકાશન લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1951 (મતદાનની ગુપ્તતા)ની કલમ 128 અને મતદાનની ગુપ્તતાને જાળવી રાખતા સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાઓનું ઉલ્લંઘન કરી શકે છે.
    • ECI એ સ્પષ્ટ કર્યું કે વિડીયોગ્રાફી કાયદેસર રીતે ફરજિયાત નથી, અને તેનો ઉપયોગ ફક્ત આંતરિક વ્યવસ્થાપન સાધન તરીકે થાય છે.
  • ડિસેમ્બર 2024માં, ચૂંટણી આચાર નિયમો, 1961ના નિયમ 93(2)(a)માં સુધારો કરીને CCTV અને ઈલેક્ટ્રોનિક ફૂટેજને જાહેર નિરીક્ષણમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.
• New Voter-Friendly Measures: 5 વિધાનસભા મતવિસ્તારોમાં પેટા-ચૂંટણીઓમાં, ECI એ પારદર્શિતા અને મતદાતા સુવિધા સુધારવા માટે નવી પહેલો રજૂ કરી, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
  • મતદારો માટે મોબાઇલ ડિપોઝિટ સુવિધા
  • ECINET એપ દ્વારા રીઅલ-ટાઈમ મતદાતા મતદાનની જાણ કરવી
  • 100% વેબકાસ્ટિંગ (એક સ્ટેશન સિવાય)
  • બધા પ્રિસાઈડિંગ અધિકારીઓ માટે વ્યક્તિગત મોક પોલ તાલીમ
  • લગભગ 20 વર્ષમાં પ્રથમ વખત મતદાર યાદીમાં સુધારો કરવા માટે Special Summary Revision (SSR) હાથ ધર્યું.

# GARC Third Report

REPORT

Gujarat Administrative Reforms Commission (GARC)એ ડૉ. હસમુખ અઢિયાની અધ્યક્ષતામાં રાજ્ય સરકારને તેમનો ત્રીજો અહેવાલ સોંપ્યો હતો.

• આ અગાઉ GARC એ રાજ્ય સરકારને બે ભલામણ અહેવાલ સોંપ્યા હતા.
• Gujarat Administrative Reforms Commission (GARC)ની રચના 2025-26ના ગુજરાત રાજ્ય સરકારના બજેટમાં કરવામાં આવી હતી. તેના અધ્યક્ષ તરીકે ડૉ. હસમુખ અઢિયાની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.
• GSRCમાં 10 મુખ્ય ભલામણો કરવામાં આવી હતી.
  1. One Student – One ID – One Portal 
  2. Fully automated pension disbursement system for retired government employees
  3. Dedicated task force to integrate all Government Resolutions (GRs) across departments
  4. A GIS-based system covering all government assets and services across talukas and villages, including processes from project inspection to U.T.C
  5. Recommendation to re-engineer procedures for high-footprint civic services and deliver automated SMS/WhatsApp updates to citizens
  6. QR code and UPI-enabled ticket purchases for public transport and Government buses
  7. Integrating all government service delivery systems with DigiLocker
  8. Digital service books for government employees
  9. A dynamic and vast e-civil list and automatic provisional seniority list system for all government employees
  10. Digital survey for work allocation, role assumption, and performance review of Class 1 and Class 2 officers

# QUAD At Sea Ship Observer Mission

NATIONAL NEWS

QUAD દેશો (ભારત, જાપાન, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને ઓસ્ટ્રેલિયા)ના કોસ્ટ ગાર્ડ્સે યુએસએના ડેલવેર (Delaware)માં આયોજિત 6th QUAD Summit (4th in-person Quad Leaders’ Summit) દરમિયાન અપનાવવામાં આવેલા Wilmington Declaration (2024)ને અનુરૂપ ‘QUAD At Sea Ship Observer Mission’ શરૂ કર્યું.

QUAD At Sea Ship Observer Mission શું છે?

• આ પ્રકારની પ્રથમ દરિયાઈ સહયોગ પહેલ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય ઈન્ડો-પેસિફિકમાં નિયમો-આધારિત વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે આંતર-કાર્યક્ષમતા, દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ (MDA) અને ઓપરેશનલ કોઓર્ડિનેશનને મજબૂત બનાવવાનો છે.
  • Cross-Embarkation Initiative ના ભાગરૂપે, મહિલા અધિકારીઓ સહિત અધિકારીઓને ભાગીદાર રાષ્ટ્રોના કોસ્ટ ગાર્ડ જહાજો (હાલમાં USCGC સ્ટ્રેટન, ગુઆમ તરફ જઈ રહ્યા છે) પર તૈનાત કરવામાં આવે છે.
• ઉદ્દેશ્ય: આ મિશન Maritime Diplomacy, Gender Inclusion ને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે અને ndia’s SAGAR Vision, MAHASAGAR Doctrine (Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions) અને Indo-Pacific Oceans Initiative (IPOI) સાથે સંરેખિત કરતી વખતે Standard Operating Procedures (SOPs), Patrolling, અને Search and Rescue (SAR) Operations માં સંયુક્ત તાલીમ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

Wilmington Declaration શું છે?

• વિલ્મિંગ્ટન ઘોષણા એ સપ્ટેમ્બર 2024માં યુએસએના વિલ્મિંગ્ટનમાં આયોજિત QUAD લીડર્સ સમિટમાં અપનાવવામાં આવેલ સંયુક્ત નિવેદન છે.
  • તે Free, Open, Inclusive, અને Rules-Based Indo-Pacific માટે QUAD ના સહિયારા દ્રષ્ટિકોણની રૂપરેખા આપે છે, જે જૂથને “force for good” તરીકે પુનઃપુષ્ટિ કરે છે, જે સમગ્ર પ્રદેશમાં વ્યૂહાત્મક, સુરક્ષા, આરોગ્ય, તકનીકી અને આર્થિક સહયોગ પર ઊંડા સંરેખણને પ્રકાશિત કરે છે.
• ઘોષણાના મુખ્ય મુદ્દાઓ
  • Indo-Pacific & Maritime Security: Free, Open Indo-Pacific માટે પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ, આંતર-કાર્યક્ષમતા અને દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ માટે QUAD At Sea Ship Observer Mission અને MAITRI શરૂ કર્યું.
  • Infrastructure & Connectivity: Quad Logistics Network, Ports of the Future Partnership શરૂ કરી અને 2,200+ નિષ્ણાતોને ફેલોશિપનો વિસ્તાર કર્યો.
  • Technology & Cybersecurity: Quadrilateral Information-Sharing Network (QUIN) દ્વારા સેમિકન્ડક્ટર્સ, સપ્લાય ચેઈન અને સાયબર સુરક્ષા પર સહયોગ મજબૂત બનાવ્યો.
  • Climate, Space & People-to-People Ties: Q-CHAMP (Quad Climate Change Adaptation & Mitigation Package) અમલમાં મૂક્યું, આપત્તિ પ્રતિભાવ માટે પૃથ્વી નિરીક્ષણને પ્રોત્સાહન આપ્યું, અને વિજ્ઞાન અને નીતિમાં નેતૃત્વ માટે Quad Fellowship નો વિસ્તાર કર્યો.

QUAD

• Quadrilateral Security Dialogue (QUAD)એ ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન અને યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સનો સમાવેશ કરતું એક વ્યૂહાત્મક મંચ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
  • તે પ્રાદેશિક સ્થિતિસ્થાપકતા અને સહયોગને વધારતી વખતે મુક્ત, ખુલ્લા, સમાવિષ્ટ અને નિયમો-આધારિત વ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપે છે.
• Origin: QUAD 2004ના હિંદ મહાસાગર સુનામી પછી ઉદ્ભવ્યું હતું, જ્યાં ભારત, જાપાન, યુએસ અને ઓસ્ટ્રેલિયાએ માનવતાવાદી સહાયનું સંકલન કર્યું હતું.
  • તેનો ઔપચારિક પ્રસ્તાવ 2007માં Japanese PM Shinzo Abe દ્વારા મુકવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ચીનના દબાણને કારણે 2008માં ઓસ્ટ્રેલિયાના ખસી જવા પછી તે નિષ્ક્રિય થઈ ગયો. 2017માં ઈન્ડો-પેસિફિકમાં ચીનની દૃઢતા અંગે વધતી ચિંતાઓ વચ્ચે સંવાદ ફરી શરૂ થયો, જેના કારણે 2021માં પ્રથમ Leaders’ Summit થઈ હતી.
• ઉદ્દેશ્ય: તેનો હેતુ આરોગ્ય, આબોહવા અને સ્વચ્છ ઉર્જા, માળખાગત સુવિધાઓ, ઉભરતી ટેકનોલોજી, સાયબર સુરક્ષા, દરિયાઈ સુરક્ષા, આતંકવાદ વિરોધી અને માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત (HADR) માં સહયોગ દ્વારા પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવાનો છે.
• Expansion Potential: “QUAD-Plus” બેઠકોમાં દક્ષિણ કોરિયા, ન્યુઝીલેન્ડ અને વિયેતનામ જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે, જે ભવિષ્યમાં વિસ્તરણની સંભાવના દર્શાવે છે.

# INS Udaygiri 

DEFENCE

1 જુલાઈ, 2025ના રોજ ‘INS ઉદયગીરી’ને પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળ બીજા સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ તરીકે ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. Mazagon Dock Shipbuilders Limited (MDSL) ખાતે બનાવવામાં આવી રહેલ Yard 12652 (Udaygiri) ભારતીય નૌકાદળને સોંપવામાં આવ્યું હતું.

INS Udaygiri વિશે

• INS ઉદયગીરી એ ભારતીય નૌકાદળના પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળનું બીજું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ છે. પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળ વિકસિત નીલગીરી ક્લાસ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટસ શિવાલિક-ક્લાસ (પ્રોજેક્ટ 17)ના અદ્યતન ફોલો-ઓન જહાજો છે.
• INS ઉદયગીરીનું નિર્માણ મુંબઈની Mazagon Dock Shipbuilders Limited (MDSL) અને કોલકાતામાં Garden Reach Shipbuilders and Engineers દ્વારા થયું છે.
• તે તેના પુરોગામી, ભૂતપૂર્વ INS ઉદયગીરીનું આધુનિક અવતાર છે જે એક Steam Ship હતું, જે રાષ્ટ્રને 31 વર્ષની ભવ્ય સેવા આપ્યા પછી 24 ઓગસ્ટ 2007ના રોજ નિવૃત્ત થયું હતું.
• આ મલ્ટી-મિશન ફ્રિગેટ્સ ભારતના દરિયાઈ હિતોના ક્ષેત્રમાં પરંપરાગત અને બિન-પરંપરાગત બંને પ્રકારના ખતરોનો સામનો કરવા માટે ‘Blue Water’ વાતાવરણમાં કાર્ય કરવા સક્ષમ છે.

Key Facts about Project 17A Frigates

• P17A જહાજોનો હલ P17ની તુલનામાં ભૌગોલિક-સમપ્રમાણતાથી 4.54% મોટો છે. આ જહાજો P17 વર્ગની તુલનામાં ઉન્નત ‘leek and Stealthy’ સુવિધાઓ સાથે અદ્યતન શસ્ત્રો અને સેન્સર સ્યુટથી સજ્જ છે.
• P-17A જહાજોમાં ઉન્નત સ્ટીલ્થ સુવિધાઓ છે અને ‘State of the Art’ શસ્ત્રો અને સેન્સરથી સજ્જ છે, જે P17 વર્ગથી નોંધપાત્ર અપગ્રેડ છે.
• જહાજો Combined Diesel or Gas (CODOG) મુખ્ય પ્રોપલ્શન પ્લાન્ટ્સથી ગોઠવાયેલા છે, જેમાં ડીઝલ એન્જિન અને ગેસ ટર્બાઈનનો સમાવેશ થાય છે, દરેક શાફ્ટ પર Controllable Pitch Propeller (CPP) ચલાવે છે અને એક અત્યાધુનિક Integrated Platform Management System (IPMS) ચલાવે છે.
• આ હથિયાર સ્યુટમાં સુપરસોનિક સરફેસ-ટુ-સરફેસ મિસાઈલ સિસ્ટમ, મધ્યમ-અંતરની સરફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ સિસ્ટમ, 76 મીમી ગન અને 30 મીમી અને 12.7 મીમી રેપિડ ફાયર ક્લોઝ-ઈન વેપન સિસ્ટમનું મિશ્રણ સામેલ છે.
• યુદ્ધ જહાજ સ્વદેશી OEM માંથી મેળવેલા મુખ્ય શસ્ત્રો અને સેન્સરથી સજ્જ છે.
• મહત્વ: જહાજ નિર્માણ પ્રોજેક્ટના સકારાત્મક પરિણામોમાં દેશમાં આત્મનિર્ભરતા, આર્થિક વિકાસ, રોજગાર સર્જન, MSMEનો વિકાસ અને આનુષંગિક ઈકોસિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.

# Exercise Shakti

DEFENCE

• 18 જૂનથી 1 જુલાઈ, 2025 દરમિયાન ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચેની સંયુક્ત લશ્કરી કવાયત ‘શક્તિ’ની 8મી આવૃત્તિ ફ્રાન્સના La Cavalerie ખાતે યોજાઈ હતી.
• આ કવાયત વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાઓને વધારવામાં એક મહત્વપૂર્ણ સહયોગને ચિન્હિત કરે છે.
• શક્તિ કવાયતએ ભારત અને ફ્રાન્સ સૈન્ય વચ્ચે દર બે વર્ષે યોજાતો તાલીમ કાર્યક્રમ છે.
• આ કવાયતનો ઉદ્દેશ્ય આંતર-કાર્યક્ષમતા, કાર્યકારી સંકલન અને Military-to-Military Connect વધારવાનો છે.
• આ આવૃત્તિ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરના પ્રકરણ VII હેઠળ ઉપ-પરંપરાગત વાતાવરણમાં સંયુક્ત કામગીરી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેમાં તાલીમ અર્ધ-શહેરી ભૂ-પ્રદેશમાં હાથ ધરવામાં આવી હતી.
• આ કવાયતમાં ભારત તરફથી જમ્મુ અને કાશ્મીર રાઈફલ્સના 90 સૈનિકોએ ભાગ લીધો હતો.

# National Sports Policy (NSP) 2025

GOVERNANCE

વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રી મંડળે 1 જુલાઈના રોજ ‘National Sports Policy (NSP) 2025’ને મંજૂરી આપી છે. આ નવી નીતિ ‘National Sports Policy, 2001‘ના સ્થાને લાવવામાં આવશે. તે 2036ના ઓલિમ્પિક પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ભારતને વૈશ્વિક રમતગમત પાવરહાઉસ બનાવવા માટે એક રોડમેપની રૂપરેખા આપે છે.

NSP 2025ના પાંચ મુખ્ય સ્તંભો

• Excellence on the Global Stage: Early Talent Identification, Development of Competitive Leagues and Infrastructure, and Creation of World-Class Training and Coaching Systems દ્વારા પાયાના સ્તરથી ઉચ્ચ સ્તર સુધી રમતગમતને મજબૂત બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
  • તેનો ઉદ્દેશ્ય National Sports Federations’ Governance ને વધારવા, રમતગમત વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીને પ્રોત્સાહન આપવા અને કોચ, અધિકારીઓ અને સહાયક સ્ટાફને તાલીમ આપવાનો પણ છે.
• Sports for Economic Development: તે વૈશ્વિક રમતગમત અર્થતંત્રમાં ભારતની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવવા માટે રમતગમત પર્યટન (Tourism), સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
• Sports for Social Development: આ નીતિ સામાજિક સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રમતગમતની ભૂમિકા પર ભાર મૂકે છે, જેમાં હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા જૂથોની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે, પરંપરાગત અને સ્વદેશી રમતોને પુનર્જીવિત કરવામાં આવે છે, અને ડાયસ્પોરા જોડાણ અને સ્વયંસેવાને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.
• Sports as a People’s Movement: રમતગમતને રાષ્ટ્રીય ચળવળ બનાવવા માટે, આ નીતિનો ઉદ્દેશ્ય ઝુંબેશ દ્વારા સામૂહિક ભાગીદારી અને ફિટનેસ સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવાનો, સંસ્થાઓ માટે ફિટનેસ સૂચકાંકો રજૂ કરવાનો અને દેશભરમાં રમતગમત સુવિધાઓની પહોંચ સુધારવાનો છે.
• Integration with Education (NEP 2020): National Education Policy 2020 સાથે સુસંગત, તે શાળાના અભ્યાસક્રમમાં રમતગમતને એકીકૃત કરવા અને શિક્ષકોને પ્રારંભિક રમતગમત પ્રત્યે આકર્ષણ વધારવા માટે તાલીમ આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.
• Strategic Framework
  • Governance: NSP 2025નો ઉદ્દેશ રમતગમત વહીવટમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાનૂની અને નિયમનકારી માળખું સ્થાપિત કરવાનો છે.
  • Private Sector Participation: Public-Private Partnerships (PPPs), Corporate Social Responsibility (CSR) અને નવીન ભંડોળ પહેલ દ્વારા ખાનગી રોકાણોને એકત્ર કરવું.
  • Technology and Innovation: Performance Tracking અને Program Delivery Artificial Intelligence (AI), Data Analytics, અને Emerging Technologies નો ઉપયોગ કરવો.
  • Monitoring and Evaluation: Regular Progress Tracking માટે Key Performance Indicators (KPIs) અને Time-Bound Targets સાથે રાષ્ટ્રીય માળખું સ્થાપિત કરવું.
  • Model Policy for States: રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે રાષ્ટ્રીય ધ્યેયો સાથે સંરેખિત પોતાની રમત નીતિઓ (Own Sports Policies ) બનાવવા અથવા અપડેટ કરવા માટે માર્ગદર્શિકા તરીકે સેવા આપે છે.

One-Liner Current Affairs

• ભારતની અગ્રણી સહકાર ખાતર કંપનીઓમાંની એક IFFCO, NANOFERT સાથે સંયુક્ત સાહસ દ્વારા બ્રાઝિલમાં તેનો પ્રથમ વિદેશી નેનો ખાતર પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરશે.
  • વાર્ષિક 4.5 મિલિયન લિટર નેનો ખાતરનું ઉત્પાદન કરવાનો ઉદ્દેશ્ય છે.
  • અમેરિકા, બ્રાઝિલ અને નેપાળ સહિત 40થી વધુ દેશોમાં સફળ નિકાસ બાદ IFFCO તેનો પ્રથમ વિદેશી નેનો પ્લાન્ટ સ્થાપી રહી છે.
• ભારતે તાજેતરમાં પંજાબના પઠાણકોટથી કતારમાં એક મેટ્રિક ટન ગુલાબની સુગંધિત લીચીનો પ્રથમ જથ્થો મોકલવાનો પ્રારંભ કરાવ્યો છે.
  • આ ઉપરાંત સરકારે પઠાણકોટથી UAEમાં અડધો મેટ્રિક ટન લીચીની બીજી નિકાસ પણ કરી છે.
  • આ પહેલને Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority (APEDA) દ્વારા પંજાબ સરકાર અને પ્રદેશના સ્થાનિક ખેડૂતોના સહયોગથી સુવિધા આપવામાં આવી હતી.
• ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી શ્રી પુષ્કરસિંહ ધામીએ રાજ્યની ઉનાળાની રાજધાની ભરારીસૈન (Bhararisain) ખાતે 11મા આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ નિમિત્તે રાજ્યની સૌપ્રથમ યોગ નીતિ શરૂ કરી.
  • ગઢવાલ અને કુમાઉ પ્રદેશોમાં ‘આધ્યાત્મિક આર્થિક ક્ષેત્રો (Spiritual Economic Zones)’ બનાવવાની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી.
  • આ નીતિ હેઠળ યોગ અને ધ્યાન કેન્દ્રોની સ્થાપના માટે 20 લાખ રૂપિયા સુધીની સબસીડી માટે પાત્ર રહેશે.
  • યોગ અને નેચરોપોથી સંબંધિત સંશોધન પ્રવૃત્તિઓને 10 લાખ રૂપિયા સુધીની ગ્રાન્ટ મળશે.
  • માર્ચ 2026 સુધીમાં રાજ્યભરના તમામ આયુષ આરોગ્ય અને સુખાકારી કેન્દ્રો પર યોગ સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. 2030 સુધીમાં ઉત્તરાખંડમાં પાંચ નવા યોગ કેન્દ્ર પણ વિકસાવવામાં આવશે.
• દિલ્હી-મુંબઈ હાઈવે પર નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) દ્વારા ભારતનો પ્રથમ સમર્પિત વન્યજીવન કોરિડોર વિકસાવવામાં આવ્યો છે.
  • આ 12 કિલોમીટરના પટમાં પાંચ વન્યજીવન ઓવરપાસ અને દેશનો સૌથી લાંબો અંડરપાસ સામેલ છે, જે ફક્ત પ્રાણીઓની સલામત અવરજવર માટે બનાવવામાં આવ્યો છે.
  • આ કોરિડોર રણથંભોર ટાઈગર રિઝર્વના બફર ઝોનમાંથી પસાર થાય છે, જે વન્યજીવનના નિવાસસ્થાન અને કુદરતી સ્થળાંતર માર્ગોમાં ન્યૂનત્તમ વિક્ષેપ સુનિશ્ચિત કરે છે.
• તમિલનાડુના ચેન્નાઈમાં મેયર રાધાકૃષ્ણન હોકી સ્ટેડિયમ ખાતે પ્રથમ ‘હોકી ઈન્ડિયા માસ્ટર્સ કપ 2025’ યોજાયો હતો.
  • હોકી એસોસિએશન ઓફ ઓડિશા – મહિલા ટીમે ફાઈનલમાં પંજાબને 1-0થી હરાવીને ચેમ્પિયન બન્યું છે.
  • હોકી યુનિટ ઓફ તમિલનાડુ – પુરુષ ટીમે હોકી મહારાષ્ટ્રને 5-0થી હરાવીને ખિતાબ જીત્યો છે.
• કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિતભાઈ શાહ દ્વારા 30 જૂન, 2025ના રોજ તેલંગાણાના નિઝામાબાદમાં હળદર બોર્ડના રાષ્ટ્રીય મુખ્યમથકનું ઉદઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.
• તાજેતરમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા Research and Analysis Wing (RAW)ના નવા વડા તરીકે IPS અધિકારી શ્રી પરાગ જૈનની નિમણૂક કરવામાં આવી છે.
  • તેઓ શ્રી રવિ સિન્હાનું સ્થાન લેશે. તેમનો કાર્યકાળ બે વર્ષનો રહેશે.
• આંધ્રપ્રદેશના ગોદાવરી જિલ્લાના પાલાકોલ્લુના રહેવાસી સુશ્રી જાહ્નવી ડાંગેતી NASA ના International Air and Space Program (IASP) પૂર્ણ કરનારી પ્રથમ ભારતીય બની છે. તેઓ 2029માં અંતરીક્ષમાં જશે.
  • તેમને 2029માં ટાઈટન્સ ઓર્બિટલ પોર્ટ સ્પેસ સ્ટેશન મિશન (જે US આધારિત પ્રોજેક્ટ છે અને આગામી ચાર વર્ષમાં લોન્ચ થવાનું છે), તેના ભાગરૂપે Astronaut Candidate (ASCAN) તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે.
  • આ મિશન હેઠળ તે પૃથ્વીની બે વાર પરિક્રમા કરશે અને લગભગ 3 કલાક સુધી ઝીરો ગ્રેવિટીમાં રહેશે.
• પવિત્ર અમરનાથ યાત્રાનો પ્રારંભ 3 જુલાઈ, 2025ના રોજથી થયો હતો અને 9 ઓગસ્ટ, 2025 સુધી ચાલશે.
• મધ્ય પ્રદેશનું ઈન્દોર દેશનું પ્રથમ ‘ડિજિટલ એડ્રેસ શહેર’ બનવા જઈ રહ્યું છે.
  • ઈન્દોર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને આ માટે ડિજિટલ હાઉસ પ્રોજેક્ટ યોજના લોન્ચ કરી છે.
  • આ યોજના હેઠળ દરેક ઘરને યુનિક GPS આધારિત ડિજિટલ એડ્રેસ અપાશે અને દરેક ઘરની બહાર ડિજિટલ પ્લેટ લગાવવામાં આવશે, જેના પર એક QR કોડ હશે. આ કોર્ડને સ્કેન કરતા જ ઘરની પ્રાથમિક માહિતી અને એડ્રેસ મળશે.
• સબ-લેફ્ટનન્ટ આસ્થા પુનિયાએ ભારતના પ્રથમ મહિલા ફાઈટર પાયલટ બની ઈતિહાસ રચ્યો છે.
• NASA એ Soyuz MS-29 મિશન માટે ભારતીય મૂળના અંતરીક્ષયાત્રી ‘શ્રી અનિલ મેનન’ની નિમણૂક કરી છે.
  • તે આ મિશન હેઠળ જૂન, 2026માં ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન (ISS) પર જશે. આ તેમનું પ્રથમ મિશન હશે.
  • આ મિશનમાં તેઓ ફાઈટર એન્જિનિયર અને ક્રૂ મેમ્બર તરીકે ફરજ નિભાવશે.